ga('create', 'UA-140303208-1', 'auto', ); ga('send', 'pageview');

Çocuk Gelişimi, Spor ve Akademik Başarı

Mutlu çocuklar yetiştirmek için...

Çocuk Gelişimi, Spor ve Akademik Başarı

Ağustos 26, 2019 Blog 0

 

Çocuk Gelişimi, Spor ve Akademik Başarı

Çocuğun sosyal ve fiziksel gelişimi aile içerisinde başlar. Bu gelişimin sağlıklı ilerleyebilmesi için çocuğa zengin bir çevre sunmak gerekir çünkü çocuk izleyerek ve rol model alarak öğrenir. Okul çağına yaklaşmış olan çocuk: şimdiye kadar oynadığı oyunlarında etrafında gözlemlediği sosyal yaşamı içselleştirmeye çalışır, kopyalar ve kendi dünya görüşünü oluşturmaya başlar. Fakat bugünlerde çocukların dünyasındaki oyun, telefon ve tabletlerimizdeki sanal dünyaya indirgendi. Oyuncaklarıyla oyun kurmayan, akranları ile buluşma imkanı yakalayamayan çocuk, sosyal ilişkileri gözlemleme ve gerçek dünyada kendine bir rol edinme becerilerinde geri kalmaya başladı. Bunun sonucunda da, okul çağına geldiğinde çocuklarında gözlemledikleri sıkıntılı akran ilişkileri, belirli belirsiz sinyaller vermeye başlayan davranım bozuklukları ebeveynleri endişelendirmeye başladı. Utangaçlık olarak tanımladığımız içe kapanıklık, özgüvende düşüklük veya tam aksine sınırlar olmaksızın dışadönüklük ve hırçınlık günümüzde ebeveynlerin en çok sözünü ettikleri sorunlar halini aldı. Burada yapmamız gereken, çocuğa zengin bir sosyal çevre sağlamaktır. Sosyal çevresi zenginleştirilen çocuk, bulunduğu ortamda davranışlarının olumlu ve olumsuz sonuçlarını görür. Yani yine gözlemleyerek öğrenen çocuk, utangaçsa öz saygısının artmasıyla artık daha katılımcı olmaya, hırçınsa sınırların farkına varıp grup dinamiği ile hareket etmeye başlar.

Peki, sosyal çevrenin zenginleştirilmesi ne demektir?

Çocuklarımızın özgüveni yüksek, yaratıcı, girişken ve akademik hayatlarında başarılı olmalarını istiyoruz. Fakat onlar için sadece akademik başarı odaklı kurduğumuz düzen; özel dersler, kurslar ve okul üçgenindeki hareketsiz ve masa başı yaşam, ne fiziksel ne de psikolojik olarak çocuğa uygun değildir. Çocuklarda egzersiz eksikliği: obezite, diyabet, astım, kardiyovasküler rahatsızlıklar, depresyon gibi önemli fiziksel ve psikolojik sorunlara sebep olabilir. Günümüzde arkadaşları ile koşabileceği bir bahçe bulamayan çocuk, gittikçe kilo alıyor ve motor-kas gelişimi yeterince sağlanamıyorken, mutluluğunu ve yaratıcılığını arttıracak hiçbir aktivitede de bulunamıyor. Bu sebeple çocuklar, sağlıklı gelişimlerinin desteklenebilmesi için düzenli fiziksel aktivite içinde olacakları ve sosyal etkileşime girebilecekleri sporlara teşvik edilmeli. Buradaki önemli nokta ise:çocuk yapacağı aktiviteyi kendi seçmeli. Ailenin ve alanında uzman kişilerin yönlendirmesi, çocuğun fikri ile mutlaka ortak bir noktada buluşmalı. Dolayısıyla seçilen aktivite çocuğun gelişimini destekler ve güçlü yönlerinin ortaya çıkmasını sağlarken, çocuğun yaşına ve isteklerine uygun olmalı. Çocuğun yapmaktan zevk almayacağı hiçbir aktivite ona fayda sağlamayacaktır.

Diğer yandan, fiziksel aktiviteye ve spora ayrılan vaktin akademik başarıyı olumsuz yönde etkileyeceği düşüncesi birçok çalışma ile çürütülmüştür. Beyin görüntüleme teknikleri ile yapılan çalışmalar çocuk ve ergenlerin düzenli tempolu yürüyüş ile okuduğunu anlama hızının arttığını göstermiştir. Bir diğer çalışmada ise sportif yaşamın getirisi olan düzenli uyku, sağlıklı beslenme ve sağlıklı fiziksel gelişim sayesinde çocukların daha az hastalandığı, okula devamlılığının aksamadığı ve akademik başarının desteklendiği bulunmuştur.1

Hem sosyal hem de fiziksel anlamda hareketsiz bir ortamda büyüyen çocuklarımızı spora yönlendirmek, gelişimleri için çok kritik bir öneme sahiptir.Spor yapan her çocuk profesyonel sporcu adayıdır, fakat buna mecbur değildir. Başlangıçta beklentimiz takım arkadaşları ile iyi ilişki içerisinde olması, disiplinli çalışma becerisi kazanması ve fiziksel gelişim göstermesi olmalıdır. Düzen ve disiplini benimseyen çocuk, okul hayatında da bu alışkanlığını sürdürecektir.

Günümüzde sosyalleşme adına imkanları gittikçe daha da azalan çocuklarımız özellikle takım sporlarına yönlendirilmeye başlandı. Takım sporları çocuğun sorumluluk almasını, grup içerisindeki dinamikleri gözlemleyip kendine yer edinebilmesini, hedef belirleyebilmesini, bireysel hedefleri için özgüvenini geliştirmeye devam ederken takımın hedefleri için grupla birlikte hareket edip ortak fayda için çalışmasını sağlar. Bu sayede empati duygusu gelişmiş, aynı zamanda da öz saygısı yüksek bireyler olarak yetişmelerine yardımcı olur. Özsaygıyaşamını mutlu geçirebilmek için kişinin en önemli ihtiyacıdır. Öz saygısı yüksek bireylerde depresif semptomlar daha az görülürken, başarma isteği, özgüven, zorluklardan yılmama, iyimserlik, kendini değerli görme, aktif ve girişken olma özellikleri vardır.2 Düzenli spor ile bu özelliklerin yanı sıra dışadönüklük ve açıklık özellikleri gelişen çocukların akademik başarılarının da bu girişkenlikle arttığı bilinmektedir.3

Yaptığı sporda başarı duygusunu tadan çocuk, fiziksel gelişimini fark edip bundan memnun olurken, bu hissi hayatının her anında yaşamak isteyecektir. Devamında akademik başarı için motivasyonu artacak ve aynı gelişimi akademik alanlarda da başarabileceğini bilecektir.

Diğer sporcularla veya kendi içinde sürekli yarış halinde olan çocuk, başarısızlığı da bu dönemde tadacaktır. Kişilik gelişimi için çok kritik olan bu nokta, çocuğun yetişkinlik döneminin en önemli parçası olabilir. Başarmak için tekrar tekrar denemeyi öğrenmesini ve kendini geliştirmeyi amaç edinmesini hedeflediğimiz bu dönemde, onlara destek olmak aile ve antrenörlerinin en büyük görevi olacaktır. Pes etmek, dış etkenleri suçlamak, çocuğun hayatının her alanına dağılacak bir kişilik özelliği haline gelir. Buna engel olmak için başardığı zaman gösterdiğimiz ilgiyi başarısızlıklarına da göstermeli, başarısızlığı nasıl karşıladığı ve nasıl başa çıktığını gözlemlemeliyiz. Çıkaracağımız sonuç, akademik başarının salt test kitaplarından geçmediği olmalıdır. Çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığı bir bütündür ve gelişimlerine uygun olarak desteklenmelidir.

Psikolog Elif BAYRAKTAR

(1) Balcı, U. Y. V. 7-14 Yaş Arası Çocuklarda Spora Katılımdan Sonra Okul Başarılarında, Fiziksel Ve Sosyal Davranışlarında Oluşan Değişimlerin İncelenmesi.

(2) Korkmaz, N. H. (2007). Yaz spor okulları ile çocukların benlik saygısı arasındaki ilişki. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi20(1), 49-65.

(3) Saygili, G., Atay, E., Eraslan, M., & Hekim, M. (2015). Düzenli Olarak Spor Yapan Ve Yapmayan Öğrencilerin Kişilik Özellikleri İle Akademik Başarıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir